Kalejdoskop Radia KSON - 30.05.2025

Ten odcinek "Kalejdoskopu" Radia KSON, prowadzony przez Stanisława Firszta, Stanisława Schuberta, Damiana Łyczaka i Dariusza Marchewkę, rozpoczął się piosenką zespołu Kombi Black and White.

Główne tematy audycji to:

• V Rada Dostępności – Stanisław Schubert przedstawił relację ze spotkania, na którym poruszono temat toalet publicznych i projektowania uniwersalnego. Rozmawiał z Danielem Caciejem, wiceprezesem firmy WC Tron, zajmującej się mobilnymi systemami sanitarnymi. Caciej zaprezentował aplikację "Gdzie jest tron", która pomaga znaleźć publiczne toalety. Podkreślono, że brak toalet publicznych jest przyczyną wykluczenia społecznego, a aplikacja zawiera już ponad 10 000 zweryfikowanych lokalizacji.
• Kolejną rozmówczynią była Marta Trakul z Fundacji Na Miejscu, która projektuje przestrzenie miejskie. Jej akcja "Załatw to na mieście" promuje zmianę podejścia do toalet publicznych jako dobra wspólnego, wskazując, że prawie 50% Polaków zwiększyłoby aktywność poza domem, gdyby wiedziało o dostępności toalet. Problem dotyczy zarówno seniorów, jak i młodych osób z chorobami układu wydalniczego czy kobiet podczas menstruacji. Profesor doktor habilitowany Marek Wysocki z Politechniki Gdańskiej, uznawany za "ojca polskiej wersji projektowania uniwersalnego", mówił o projektowaniu życia i otoczenia w taki sposób, aby było ono dobre dla wszystkich, niezależnie od wieku czy sprawności. Ustawa o zapewnianiu dostępności z 2019 roku jest kamieniem milowym, ale potrzebne są systemowe rozwiązania finansowe, a nie tylko granty.
• Gawęda Stanisława Firszta o parkach w Jeleniej Górze – Stanisław Firszt opowiedział o historii i roślinności miejskich parków. Podkreślił, że parki są celowo projektowanymi przestrzeniami, nie naturalnymi. Wspomniał o parku na Wzgórzu Kościuszki, założonym w 1779 roku przez dyrektora miasta Szenała, który jako jeden z pierwszych w Europie wprowadził tam obiekty do ćwiczeń fizycznych. Główny kompleks parkowy Jeleniej Góry stanowią dziś Cieplicki Park Zdrojowy oraz Park Norweski (wcześniej Park Filnera), razem zajmujące ponad 30 hektarów. Park Zdrojowy powstał z ogrodów pałacowych Schaffgotschów, a Park Norweski został założony przez fabrykanta Filnera w miejscu podmokłym, ze stawami i mostkami, oraz pawilonem w stylu norweskim. W parkach naliczono 104 gatunki roślin, w tym drzewa liściaste i iglaste, krzewy i dzikie drzewa owocowe. Wskazano także na kilkanaście drzew objętych ochroną, mających po kilkaset lat, oraz dąb posadzony na cześć marszałka Hindenburga.