Kalejdoskop Radia KSON - 13.06.2025

Kolejny czerwcowy odcinek Radia KSON, prowadzony przez Stanisława Firszta, Stanisława Schuberta, Damiana Łyczaka i Dariusza Marchewkę, rozpoczął się piosenką "Chcę wyjechać na wieś".

Główne tematy to:

• Rozmowa Stanisława Schuberta z Ryszardem Pierzchałkiem o dostępności w turystyce – Stanisław Schubert rozmawiał z Ryszardem Pierzchałkiem z Opola o wydarzeniach dotyczących dostępności w turystyce. Zapowiedzieli wydarzenie w Jeleniej Górze 24 czerwca, skupione na turystyce bez barier. Na Rynku odbędą się prelekcje inspirujących osób z niepełnosprawnościami, wystawi się 20-25 namiotów z produktami dla osób z niepełnosprawnościami, a imprezę uświetni koncert Wolnej Grupy Bukowiny. W hotelu Mercure odbędzie się forum, gdzie specjaliści z całej Polski będą dyskutować o finansowaniu, budowaniu i zarządzaniu dostępnością w turystyce, w tym w górach. Podkreślono, że Karkonosze i Sudety promują ideę "gór otwartych dla wszystkich", mając już cztery dedykowane trasy dla osób z niepełnosprawnościami, z planami na dalsze finansowanie ze środków Urzędu Marszałkowskiego, PFRON i Ministerstwa Sportu i Turystyki.
• Gawęda Stanisława Firszta o roli i znaczeniu zwierząt w życiu arystokracji – Stanisław Firszt przedstawił historię relacji rodu Schaffgotschów z Cieplic ze zwierzętami. Schaffgotschowie, osiedleni od XIII-XIV wieku, wykorzystywali lasy do polowań na zwierzynę łowną, taką jak niedźwiedzie, rysie, jelenie, sarny, dziki i zające. Rogi i kości wykorzystywano do wyrobów rzemieślniczych, a trofea ozdabiały ściany. Rozwijali gabinety osobliwości, gdzie gromadzono spreparowane zwierzęta. Do polowań używali specjalnie tresowanych sokołów i sfor psów (np. ogary, wyżły). Kobiety trzymały małe psy domowe jako pupili, widoczne na portretach (np. Hela, Mercy, Lulu, Taps). W pałacach były też koty (na myszy i szczury) oraz gołębie. Z czasem sprowadzano zwierzęta egzotyczne, np. kanarki do klatek, a do parków introdukowano daniele i muflony (które do dziś występują w okolicach Chojnika). W folwarkach trzymano zwierzęta hodowlane: konie, krowy, woły, kozy, barany, owce.
  * Hrabia Fryderyk Schaffgotsch, ostatni właściciel majątku, był zapalonym myśliwym i utrzymywał rasę psów Grand Griffon Vendeen. Jego dzieci również miały psy, a tradycja dziedziczenia imion zwierząt przetrwała nawet po ich wyjeździe do Niemiec.
• Rozmowa Stanisława Schuberta z Ireną Szelągowską o Fampie i Komitecie Obrony Demokracji (KOD) – Stanisław Schubert rozmawiał z inżynier mechaniki precyzyjnej, Ireną Szelągowską. Irena Szelągowska opowiedziała o swojej pracy w jeleniogórskiej fabryce maszyn papierniczych Fampa (obecnie Walmet), która kiedyś zatrudniała ponad 3000 osób, a dziś około 300. Mimo odejścia na emeryturę, nadal śledzi losy firmy. Szelągowska jest również aktywna społecznie: prowadzi zajęcia Tai Chi dla seniorów w Karkonoskim Sejmiku Osób Niepełnosprawnych oraz działa w Komitecie Obrony Demokracji (KOD). Wspomniała o udziale KOD Jelenia Góra w akcji "Tour de Konstytucja" w Parku Zdrojowym, gdzie omawiano godność obywateli i osób niepełnosprawnych (art. 69 Konstytucji). Uczestnicy mogli doświadczyć barier, zakładając specjalny strój symulujący starość lub poruszając się na wózku inwalidzkim. KOD Jelenia Góra istnieje od 10 lat, wspierając nauczycieli, kobiety (czarne protesty) i młodzież LGBT (marsze równości), interweniując w sprawach naruszeń praw obywatelskich. Siedziba mieści się przy ul. Groszowej 3, czynna we wtorki i czwartki od 16:00 do 18:00.