Kalejdoskop Radia KSON - 27.06.2025

Ostatni czerwcowy odcinek "Kalejdoskopu Radia KSON został zaprezentowany przez Stanisława Firszta, Stanisława Schuberta, Damiana Łyczaka i Dariusza Marchewkę, rozpoczynając się piosenką "Chałupy Welcome To".

Główne tematy to:

• Rozmowa Stanisława Schuberta z Iloną Roman o asystencji osób niepełnosprawnych – Ilona Roman, koordynatorka projektu, omówiła funkcjonowanie asystentury w Jeleniej Górze. Program, dofinansowany przez miasto, obejmuje 72 osoby niepełnosprawne i seniorów, zatrudniając około 65 asystentów. Dostępnych jest jeszcze około 10 miejsc. Beneficjentem może być osoba posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności (znacznej, umiarkowanej lub lekkiej). Asystent pomaga w codziennych czynnościach, takich jak zakupy, sprzątanie, załatwianie spraw urzędowych i podstawowa higiena, o ile beneficjent i asystent wyrażą zgodę. Konflikty są rzadkie i rozwiązywane poprzez zmianę asystenta. Asystentem może zostać osoba z co najmniej półrocznym doświadczeniem w pracy z osobami niepełnosprawnymi lub seniorami, posiadająca rekomendacje. Szkolenia są oferowane w ramach projektu. Stawka dla asystenta wynosi 50 zł brutto za godzinę. Osoby ze znacznym/sprzężonym stopniem niepełnosprawności mogą otrzymać do 70 godzin wsparcia miesięcznie (ok. 3500 zł brutto), a z umiarkowanym/lekkim – 30 godzin. Jeden asystent może mieć dwóch podopiecznych, co daje możliwość zarobku około 5000 zł brutto. Projekt ruszył w maju. Miasto Jelenia Góra potrzebuje wsparcia dla około 200-250 osób, ale otrzymało mniej środków z powodu podziału funduszy i zmniejszenia dofinansowania z Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej. Rekrutacja beneficjentów odbywa się na podstawie potrzeb, samotności, wsparcia rodziny i stopnia niepełnosprawności. Ilona Roman poinformowała, że po wakacjach ruszy program skierowany do seniorów, finansowany z Urzędu Marszałkowskiego.
• Gawęda Stanisława Firszta o bibliotece z Cieplic i jej zbiorach – Stanisław Firszt omówił losy dawnej biblioteki majorackiej w Cieplicach, należącej do rodu Schaffgotschów, i jej zbiory, które po II wojnie światowej, głównie w latach 50, zostały rozproszone po całej Polsce. Warszawa przejęła ogromne ilości zbiorów: Biblioteka Narodowa (ok. 20 000 książek, 16 000 starodruków, 7000 grafik, 800 rysunków, w tym cenne polonika), Główna Biblioteka Lekarska (1767 starodruków medycznych), Biblioteka Uniwersytecka, Muzeum Narodowe (m.in. X-wieczny komentarz do Koranu z namiotu wezyra Kara Mustafy spod Wiednia), Muzeum Etnograficzne (stroje ludowe, instrumenty), Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa, a także Instytut Zoologii i Muzeum Zoologiczne (kilkanaście tysięcy eksponatów przyrodniczych). Wrocław również wzbogacił się o znaczne zbiory: Archiwum Państwowe (całe archiwum Schaffgotschów – prawie 2 km akt), Biblioteka Uniwersytecka (tysiące rękopisów, starodruków, map), Muzeum Narodowe (obrazy, portrety, ok. 300 egzemplarzy broni, grafiki), Muzeum Miejskie (zabytki archeologiczne, portret Johana Antona Schaffgotscha), Zakład Narodowy im. Ossolińskich (19 000 odcisków pieczęci lakowych, ok. 200 starodruków polskich). Nieliczne meble z pałacu w Cieplicach znajdują się dziś w filii Politechniki Wrocławskiej. Kraków posiada cenne eksponaty: na Wawelu (ok. 17 przedmiotów związanych z odsieczą wiedeńską, m.in. turecka tarcza i rząd na konia), w Bibliotece Jagiellońskiej (liczne starodruki i grafiki) oraz w Muzeum Narodowym (szkła z cieplickiej wytwórni Schneidera). Inne miasta: Poznań (Muzeum Narodowe – ponad 300 egzemplarzy dawnej broni), Lublin (Biblioteka KUL – 4413 starodruków teologicznych, Uniwersytet Przyrodniczy – zbiory botaniczne z Karkonoszy), Toruń (mapy, grafiki), Gdańsk (model statku), Wałbrzych (ponad 2000 eksponatów geologicznych). Łódź (Muzeum Sztuki) przejęło około 70 portretów z pałacu Schaffgotschów, wcześniej używanych jako rekwizyty filmowe.
  Stanisław Firszt wskazał, że odzyskanie zbiorów jest trudne, ale teoretycznie możliwe. Stwierdził też, że obecnie w Cieplicach brakuje miejsca, aby pomieścić wszystkie odzyskane obiekty, choć po wojnie rozważano utworzenie w pałacu dużego muzeum narodowego Karkonoszy.
• Rozmowa Stanisława Schuberta z Michałem Wiśnickim o rehabilitacji osób niepełnosprawnych – Michał Wiśnicki, kierownik rehabilitacji domowej w Kotlinie Jeleniogórskiej i na Dolnym Śląsku, przedstawił ofertę swojego zespołu. Usługi rehabilitacji domowej, finansowane przez NFZ, są bezpłatne dla pacjentów ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Przysługuje do 80 wizyt rocznie. Głównymi pacjentami są osoby starsze z chorobami przewlekłymi, po operacjach, oraz pacjenci neurologiczni (po udarach, ze stwardnieniem rozsianym), a także młodsze osoby z mózgowym porażeniem. Zespół liczy około 10 fizjoterapeutów i obsługuje około 150 pacjentów. Aby skorzystać z rehabilitacji, należy posiadać orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz skierowanie od lekarza POZ.