Kalejdoskop Radia KSON - 19.09.2025

[00:00:00] Speaker A: Witam [00:00:11] Speaker B: Państwa serdecznie w kolejnym wydaniu Kalejdoskopu RadiaXon. Jestem z Wami w ten piękny dzień, kiedy za oknem słońce przypomina nam, że jesień potrafi być naprawdę kolorowa. A skoro mówimy o kolorach, to czy wiedzieli Państwo, że średni człowiek potrafi rozróżnić około 10 milionów odcieni? To znaczy, że każdy z nas ma w sobie małego artystę. No i tak jak nasze życie, tak i dzisiejszy kalejdoskop jest pełen różnorodnych tematów. Przygotowaliśmy dla Państwa naprawdę ciekawe rozmowy, które z pewnością zbogacą Waszą wiedzę. A teraz, na sam początek naszego spotkania, dobra i miła dla ucha piosenka. [00:01:11] Speaker C: Ech, [00:01:18] Speaker D: moja żona mnie dzisiaj skrzyczała. Powiedziała, że mazgaj, że głupi, że ze wstydu się za mnie rumieni, kiedyż wreszcie zmądrzeje już raz. A na śmiesznym tle sprawa powstała. Poprosiłem, bo ziomek niech kupi. Zdziedzinialeś, powiada, w jesieni? To już jesień, jak leci ten czas. I wystchnąłem, no patrz, już po lecie. Po wakacjach, po słońcu, mój Boże. Już się zacznie szaruga na świecie. Jasnych spodni już chyba nie może. Pewnie deszcze się zaczną i złota. Na to ona, przepraszam, idiota. Uśmiechnąłem się, mów sobie zdrowo. Ty wiesz swoje, a ja swoje wiem Bo mnie jest szkoda lata I letnich, złotych wspomnień Niech mówią głupi o mnie A mnie jest żal Za oknem szaro, smutno A jeszcze przed miesiącem Pogoda, zieleń, słońce naprawdę żal. To tak jak gdyby ktoś najdroższy nagle odszedł i zabrał radość uśmiech, a zostawił łzy. Bo mnie jest szkoda lata i ludzi żal i nieba, po którym płyną smutne Piję sienne mygły. Człowiek pensje ma bardziej niż marno. Tysiąc złotych miesięcznie, niewiele. Ale w lecie tych tysiąc to suma. Można za nią jak król jakiś żyć. Słońce grzeje, opala za darmo. Wisłę gratis masz w każdą niedzielę. Ptaki dają bezpłatne koncerty. Nawet nie chce się jeść ani pić. Jesień, owszem, jest piękna, bogata, bardzo rozmaicona i pełna kolorów, ale gdzie, gdzie jesieni do lata, do lipcowych, sierpniowych wieczorów? Już niedługo i zima przyleci, pełna śniegu, zawiei, zamieci, a mnie w głowie poziomki i głupstwa. Jakiś koncert i Wisła, i las, [00:04:08] Speaker E: A [00:04:09] Speaker D: mnie jest szkoda lata i letnich, złotych wspomnień. Niech mówią głupi o mnie, a mnie jest żal. Za oknem szaro, smutno, a jeszcze przed miesiącem pogoda, zieleń, słońce. Naprawdę żal. To tak jak gdyby ktoś najdroższy nagle odszedł i zabrał radość, uśmiech, a zostawił łzy. Bo mnie jest szkoda lata i ludzi żal i nieba, po którym płyną smutne Jesienne mgły. [00:05:19] Speaker B: Kalejdoskop Radia Xon Dzisiejszy kalejdoskop przygotowali dla Państwa Damian Łyczak, Dariusz Marchewka oraz Stanisław Szubert. A co usłyszymy w dzisiejszej audycji? Pierwszy temat to fascynujący świat terapii zajęciowej. Porozmawiamy z Aliną Wierzbicką, prezes Dolnośląskiego Forum Terapii Zajęciowych, o siódmych targach warsztatów terapii zajęciowej. To wydarzenie, które pokazuje, jak ważna jest rehabilitacja poprzez aktywność i twórcze działanie. Następnie czeka nas rozmowa ze Sylwią Jarosz, farmaceutką, która opowie nam o szczepieniach i szeroko pojętym zdrowiu. W czasach, gdy dbałość o zdrowie stała się priorytetem, jej rada będzie naprawdę cenna. Na koniec posłuchamy nagrań z członkami Centrum Zarządzania Kryzysowego w Jeleniej Górze. Dowiemy się, jak przygotować się na wypadek kryzysu i co każdy obywatel powinien wiedzieć o bezpieczeństwie. Zapraszam więc do pierwszej rozmowy. [00:06:27] Speaker F: Witam Państwa bardzo serdecznie. Z rozśpiewanego ręku Jeleniogórskiego wita Państwa Stanisław Schuber, a gościem naszym jest Pani Alina [00:06:36] Speaker G: Wierzbicka, prezes stowarzyszenia Dolnośląskie Forum Warsztatów Terapii Zajęciowej. Witam Państwa. [00:06:41] Speaker F: Proszę Państwa, kilkadziesiąt namiotów wypełnionych osobami niepełnosprawnymi. Proszę powiedzieć czemu służy to forum? i od kiedy państwo prowadzicie tak aktywną działalność w zakresie publicznej prezentacji problemów osób z upośledzeniami umysłowymi. [00:07:01] Speaker G: Złożone pytanie, ale tak. Przede wszystkim zaczniemy od tego, co tu się dzisiaj dzieje, czyli są to targi warsztatów terapii zajęciowej. Spotykamy się już po raz siódmy. Założeniem naszym jest spotkanie się w każdym roku w innym mieście po to, żeby szerszej ilości osób pokazać osoby z niepełnosprawnością. oraz to, co potrafią zrobić osoby z niepełnosprawnościami, jaka jest działalność warsztatów terapii zajęciowej. Ukazać też, że osoby z niepełnosprawnościami potrafią pracować, potrafią być nawet trenerami, wejść w rolę trenerów. Więc tak jest główne założenie targów. Do tej pory spotykaliśmy się już w Polkowicach, w Głogowie, we Wrocławiu. We Wrocławiu były pierwsze targi, w Świdnicy, w Bolesławcu. Także wiele miejsc już z terenu Dolnego Śląska wzięło udział w targach. W tym roku spotykamy się w Jeleniej Górze. Bardzo się cieszę, bo miasto jest przecudne, jest przepiękne. Bardzo klimatyczny rynek Plac Ratuszowy, w którym się znajdujemy. Nasi uczestnicy prezentują również swoje umiejętności wokalne i teatralne, co teraz mamy możliwość też słyszeć. Czym zajmuje się forum? Stowarzyszenie przede wszystkim zrzesza warsztaty terapii zajęciowej z Dolnego Śląska i jest taką częścią struktury ogólnopolskiego forum warsztatu z terapii zajęciowej. Celem naszym jest nie tylko sama integracja osób z niepełnosprawnościami czy samych WTZ-ów, ale też przede wszystkim chyba raczej taka walka o systemowe rozwiązania, jeżeli chodzi o zarówno finansowanie, o dobry byt, o godność osób z niepełnosprawnościami. Także to są takie główne nasze założenia, główne nasze cele. [00:08:48] Speaker F: Pani Alino, proszę uprzejmie powiedzieć, na czym polega skrót WTZ, czyli w rozwinięciu warsztaty terapii zajęciowej? [00:08:56] Speaker G: Czym są warsztaty terapii zajęciowej? [00:08:58] Speaker F: Kto do nich może należeć? Kto jest uczestnikiem? Jak długo może być? I co jest efektem tej trudnej prasy wychowawczej także? [00:09:08] Speaker G: Warsztaty terapii zajęciowej to jest taka instytucja, taka placówka, w której spotykają się osoby z niepełnosprawnościami różnego typu. Przede wszystkim z niepełnosprawnością intelektualną. Mało jest tak na dobrą sprawę placówek, w których uczestnicy są tylko i wyłącznie z niepełnosprawnością fizyczną. Większość jednak to są upośledzenia umysłowe. Większość to są problemy intelektualne. Osoby z zespołem Dauna, z spektrum autyzmu. To są osoby z porażeniem mózgowym. Są to osoby często mocno doświadczone, które wymagają dużej opieki. A jaki jest cel warsztatu? Bo jest on bardzo ważny. To jest cel aktywizacji zawodowej i społecznej. Naszym zadaniem jako warsztatów jest nauka stworzenie uczestnikom możliwości podjęcia pracy, wypracowanie pewnych mechanizmów, pewnych zachowań, umiejętności, które doprowadzą do podjęcia pracy jakiejkolwiek. Musimy sobie uświadomić, że to nie będzie praca na otwartym rynku pracy. Bardzo często, że to nie będzie praca, że uczestnik nie będzie tym pracownikiem wszechstronnym. On nie będzie umiał wykonać kilku zadań. On będzie jedno, takim etatowym, jednorodnym takim bardzo pracownikiem. Ale są to ludzie, którzy jeżeli podejmą pracę, to są bardzo zaangażowani, rzetelni i na tym polega przede wszystkim nasza praca. [00:10:33] Speaker F: Pani Alina, czyli tak de facto trochę przygotowuje się te osoby w różnym wzrostu wieku do samodzielnego życia, bo dzisiaj najczęściej żyją pod opieką swoich rodziców lub krewnych. [00:10:47] Speaker G: Tak, przygotowujemy do samodzielnego życia, jeżeli są takie możliwości. [00:10:52] Speaker F: Czy mogą prowadzić własne gospodarstwo, obracać własnymi pieniędzmi, dokonywać zakupu, wykonywać proste czynności gospodarstwa domowego, tak? [00:11:03] Speaker G: Tak, w większości warsztatów znajdują się takie pracownie właśnie jak Pracownia Gospodarstwa Domowego, której celem jest właśnie takie prowadzenie gospodarstwa, czyli zaczynamy od zwykłych spraw porządkowych poprzez przygotowanie prostych czy bardziej złożonych posiłków, zadbanie o dekorację stołu, czy też porządki zwyczajnie po posiłkach, aż do prowadzenia takich zwyczajnego swojego gospodarstwa domowego. [00:11:28] Speaker F: Wielce trudne to zadanie. Obserwujemy tutaj środowisko osób niepełnosprawnych właśnie z tym problemem intelektualnym. I proszę powiedzieć, niech Pani powie, jaki jest najwspanialszy efekt, który by Panią uradował. [00:11:44] Speaker G: Dla mnie najwspanialszym efektem takim codziennym to jest uśmiech moich podopiecznych i uśmiech, radość uczestników. To jest najwspanialszy efekt. A taki życzeniowy efekt to jest nie martwienie się, czy zamknę budżet, nie martwienie się, czy wystarczy środków zarówno ja, jak i 48 warsztatów z Dolnego Śląska, nie martwienie się o to, czy kupić materiały do terapii, żeby te produkty, wyroby, które robimy były coraz piękniejsze, czy przeznaczyć te środki np. na opał, czy na prąd, czy na jakieś tam inne składowe, które musimy opłacić. To jest takie moje życzeniowe. [00:12:24] Speaker H: Często pani jest zadowolona? [00:12:27] Speaker G: Właśnie nie jestem zadowolona. [00:12:29] Speaker H: Dlatego te forum. [00:12:30] Speaker G: Dlatego to forum. Dlatego od kilku lat tak na dobrą sprawę już walczymy o to, żeby rząd, ministerstwo wypracowało systemowe rozwiązania. Tutaj jako my, jako Dolnośląskie, ale też jako ogólnopolskie forum dążymy do tego. Rozmawiamy, spotykamy się. z władzami naszego kraju, z decydentami, właśnie w celu ustalenia takich systemowych rozwiązań. Na przykład dążymy, żeby finansowanie uzależnić na przykład od minimalnego wynagrodzenia. [00:13:02] Speaker F: Warsztaty terapii zajęciowej, podobnie jak zakłady aktywności zawodowej, to jest, drodzy słuchacze, taka druga forma przygotowywania osób niepełnosprawnych do pracy. To jest zadanie samorządów, przecież jest budżet, macie, dostajecie rocznie określoną ilość pieniędzy, w wielu procentach jest pani niedofinansowana. [00:13:25] Speaker G: Trudno powiedzieć w ilu procentach, bo myślę, że w każdym warsztacie to będą troszkę inne kwoty. Warsztaty są prowadzone przez różne instytucje. Są prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego, są prowadzone przez fundacje i przez stowarzyszenia. Finansowanie w 90 procentach pochodzi z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zaś w 10 procentach ze środków powiatowych. I tu czasami od chęci, od możliwości, od różnych czynników zależy Czy powiat, samorząd doda, to już dobra wola, tak na dobrą sprawę, czy doda coś więcej, czy to się zatrzyma na tych obowiązkowych dziesięciu procentach? [00:14:03] Speaker F: A te dziesięć procent to już będzie dawało im za mało. [00:14:06] Speaker G: Zdecydowanie za mało. [00:14:07] Speaker F: Proszę powiedzieć, jak się otwierają głowy, serca i portfele waszych sponsorów. To są rodzice, a nie tylko. [00:14:15] Speaker G: Myślę, że to też zależy od różnych miejsc, gdzie warsztaty się znajdują. To już tak indywidualnie, to jest bardzo indywidualna sprawa, bo są mniejsze miejscowości, gdzie można znaleźć sponsorów. Są duże miejscowości, gdzie jest bardzo ciężko np. znaleźć sponsorów. Poza tym to zwykle sponsoring to nie jest systemowe rozwiązanie, to nie jest Coś na stałe, to jest np. przy organizacji imprez, które też WTZ-y u siebie organizują. To są przy różnego typu wydarzeniach, jubileuszach. Wówczas tak, wówczas sponsorów można znaleźć. Zdarzają się, to też nawiązujemy współpracy z firmami, które mają coś, czyli nie samofinansowanie, wspomagają finansowanie, ale mają jakiś produkt. na przykład ścinki materiałów, na przykład gospodarze, rolnicy, którzy wspomagają nas i przekazują ziemniaki, czy na przykład wodę, bo na przykład etykiety są źle wydrukowane. Jest to produkt pełnowartościowy, ale na przykład jest możliwość go przekazania organizacjom, no i w ten sposób jest to taka pośredni sponsoring. [00:15:18] Speaker F: Ja myślę, wie Pani, że otwierają się jednak serca niektórych organizacji. Wczoraj właśnie mieliśmy spotkanie klubu Rotary Feniks, gdzie mówiliśmy o tym, aby wesprzeć nasze laniogórskie WTZ na ulicy Warińskiego poprzez wykonanie robót takich budowlanych, tam wspomaganie. Jak trafiacie najczęściej do tych ludzi? Czy was widać? Czy was słychać? Przecież jest Pani obrazem tego, że jest Pani otwarta. Chce pani o tym mówić? No niestety często w rodzinach, choć to już rzadszy przypadek, ukrywa się ta niepełnosprawność intelektualna, szczególnie może w mniejszych miejscowościach, na wsiach. Jak sobie pani z tym radzi? [00:16:01] Speaker G: Jeśli chodzi o to chowania osób z niepełnosprawnością, słusznie pan zauważył, że Jest to w mniejszym stopniu niż tam kilka, kilkanaście lat temu. Aczkolwiek zdarzają się takie jeszcze sytuacje, że to jest wstyd, że niechętnie. To jest bardzo taki złożony i trudny temat, bo to dotyka pogodzenia się rodziców, rodziny z niepełnosprawnością swojego, najczęściej dziecka w pierwszej kolejności. I to zaakceptowanie jest niezwykle ważne dla możliwości osób niepełnosprawnych, ale niesamowicie trudne właśnie dla rodzin. [00:16:36] Speaker F: Tak, to jest wielki problem. Proszę panią, szczególnie wtedy, kiedy rodzice są starsi, kiedy mieszkają na czwartych piętrach bloków socjalistycznych bez win, kiedy właściwie na plecach rodziców nosi się niepełnosprawne dzieci w wieku nawet dwudziestu, trzydziestu, a nawet później lat na ostatnie piętra. No i tak właściwie wy pani smutne to jest, że po odejściu tych Rodziców, wasza praca pójdzie w niwecz, bo te osoby będą musiały wylądować w domach pomocy społecznej. [00:17:11] Speaker G: Tak, zgadza się. I zarówno miejsc, jak i takich domów, takich osób jest jeszcze bardzo dużo. Troszkę się zmieniło w tym naszym kraju, ale to nie są takie zmiany jeszcze takie, jakie są potrzebne, jakie powinny być. [00:17:26] Speaker F: Tak, to prawda. Pani Alina, proszę powiedzieć ile jest takich organizacji, które zajmują się WTZ-ami na terenie kraju albo Dolnego Śląska, jak Pani nie wie ile krajów. [00:17:38] Speaker G: Ale jest WTZ-ów. Na Dolnym Śląsku jest 48. [00:17:41] Speaker H: O, to dużo. [00:17:42] Speaker G: Tak. W Polsce ponad 720. Także to jest ogromna rzesza. Warsztaty mają od 25, jeszcze takie małe zdarzają się, chociaż jest ich niewielu, to nawet ponad setki osób. [00:17:56] Speaker F: Panie Azimko, ja jestem członkiem Krajowej Rady Dostępności w Warszawie i uczestniczyłem kilkakrotnie w spotkaniach z Najwyższą Inwą Kontroli, które badały właśnie aktywność i tę kontynuację wychowania uczestników w warsztatach terapii zajęciowej z jednym podstawowym przesłaniem. Warsztatów musi być więcej. Bo inaczej ci nasi podopieczni nie będą mieli właściwej opieki. [00:18:27] Speaker G: No i tu wracamy właśnie do tego finansowania, do tego, żeby przede wszystkim, żeby prowadzić warsztaty, to musi być zapewnione dobre finansowanie, zapewnione tutaj przez rząd, zapewnione przez ministerstwo. [00:18:40] Speaker F: Rodziny chyba, nie? [00:18:41] Speaker G: Tak. I to będzie powodowało, że będzie większa dostępność WTZ-ów, że będzie się opłacało nawet tworzyć te mniejsze WTZ-y, 25-, 30- czy 40-osobowe, które będą takimi, czy są już teraz, są te mniejsze, takimi bardzo rodzinnymi warsztatami. Uczestnicy nie przychodzą jak na zajęcia, jak uczeń do szkoły. Uczestnicy przychodzą jak do drugiego domu. W wielu warsztatach jest taki miesiąc urlopowy, czy lipiec, czy sierpień, kiedy nie ma zajęć terapeutycznych. To jest czas bardzo często trudny dla uczestników, dla ich rodzin też, ale dla uczestników. Widać, nawet ja u siebie w mieście widzę, że po prostu błądają się. [00:19:22] Speaker H: U siebie w mieście, czyli we Wrocławiu? [00:19:24] Speaker G: W Chojnowie. [00:19:24] Speaker F: A pani z Chojnowy? [00:19:25] Speaker G: Tak, ja mieszkam i prowadzę warsztat terapii zajęciowej w Chojnowie. I tam widać niewiele osób wyjeżdża, niewiele osób korzysta z innych systemowych rozwiązań, więc ten warsztat jest takim oknem na świat dla wielu z nich. To jest miejsce, gdzie zorganizuje wyjazd, gdzie pomoże pójść do lekarza, gdzie czasami załatwi wiele spraw, za rodziców nawet. gdzie uczestnik, nawet terapeuta zauważa, że przez pewien czas nie badał się, przez jakiś tam okres, więc terapeuta dba o to, idź na badania, bo już jest czas. To są naprawdę bardzo rodzinne miejsca i mają ogromne znaczenie dla osób z niepełnosprawnościami. [00:20:06] Speaker H: Panie Alino, proszę powiedzieć, dlaczego się Alina [00:20:09] Speaker F: Wierzbicka zajęła właśnie takim problemem? Czy to rodzinne doświadczenia? [00:20:13] Speaker G: Nie, nierodzinne, aczkolwiek mama w takim systemie pomocowym troszkę też funkcjonowała, ale nierodzinne. Skąd? Wiele lat temu trafiłam do warsztatu w terapii zajęciowej. No i stało się to miejscem nie tylko mojej pracy, ale też mojej pasji i takiego dobrego miejsca, po prostu takiego dobrego czasu. Przez lata swojej pracy przekształciłam takie współodczuwanie, to takie bardzo słynne, bardzo mocne, takim hasłem wspieraj, nie wyręczaj, które pokazuje, że różną pracą, możliwościami, chęciami możemy osiągnąć dużo więcej niż jakimś wyręczaniem, niż współczuciem. Współczucie wbrew pozorom nie jest wcale dobre w takim zawodzie. To odczucie, że komuś jest źle jak najbardziej, ale nie samo współczucie, bo współczując nie jesteśmy w stanie pomóc. [00:21:10] Speaker F: Proszę państwa z placu ratuszowego, gdzie odbywają się siódme targi warsztatów terapii zajęciowej rozmawialiśmy z panią Aliną Bierzbicką. Jeszcze raz niech pani powie jaką funkcję pani pełni. [00:21:25] Speaker G: Pełnię funkcję prezesa w Stowarzyszeniu Dolnośląskie Forum Warsztatów Terapii Zajęciowej oraz też jestem kierownikiem. Prowadzę zwyczajnie na co dzień warsztat terapii zajęciowej w Chojnowie. Pozdrawiam moje cudowne miasto. [00:21:37] Speaker F: My też choinów pozdrawiamy, cały Dolny Śląski, wszystkich uczestników warsztatów terapii zajęciowej, którzy są tutaj bardzo aktywni, występują na scenie tutaj przed Ratuszem Jeleniogórskim, śpiewają, pewno tańczą, recytują, ale nade wszystko możecie państwo w tych 21 namiotach, w których są zgromadzone produkty, także rąk właśnie uczestników terapii zajęciowej na rynku jeleniogórskim, możecie państwo to zobaczyć. rynek jeleniogórski coraz częściej staje się miejscem, w którym osoby niepełnosprawne prezentują swoje normalne potrzeby, a jednocześnie bardzo, bardzo skuteczne metody wyrównywania szans. Dziękuję pani za rozmowę. [00:22:22] Speaker G: Bardzo dziękuję. Kalejdoskop Radia PSON. [00:22:44] Speaker C: For me, it's the morning in my water The BBC's at the 13th And I don't, I don't need them Whatever, cover my eyes I'm supposed to have a life of my own Chłopak jest tam, chłopnik! obcy Nikt nie wie, nikt nie wie, nikt nie wie, jak to się dzieje. Nie wiesz. [00:25:03] Speaker A: A teraz w naszej audycji czas na rozmowę o zdrowiu. Zdrowie to nasz najcenniejszy skarb, a profilaktyka to klucz do długiego i aktywnego życia. Szczepienia od lat budzą emocje i pytania. Jedni są za, inni mają wątpliwości. Sylwia Jarosz, doświadczona farmaceutka, pomoże nam uporządkować wiedzę na ten temat. Opowie nam o rodzajach szczepień, o tym kiedy są naprawdę potrzebne i jak dbać o nasze zdrowie na co dzień. Czy szczepienia są bezpieczne? Jakie mamy alternatywy w profilaktyce zdrowia? Jak wzmacniać odporność naturalnie? To pytania, które nurtują wielu z nas. Farmaceuta to osoba, która na co dzień doradza pacjentom i zna się na lekach jak mało kto. Dlatego warto posłuchać jej rad, które mogą pomóc nam podejmować świadome decyzje dotyczące naszego zdrowia. [00:26:07] Speaker H: Proszę Państwa, w kolejnym naszym spotkaniu z farmaceutką pani Sylwia Jaurosz będzie mówiła o całkiem nowej formie, która przeczy w zasadzie, że do apteki idzie się przede wszystkim po leki. Nie, tam idzie się po całą gamę różnego rodzaju usług i zaczynając od początku chce zatrzymać się na szczepieniach. [00:26:28] Speaker I: Tak, szczepienia, moja ulubiona dziedzina, jedna, no nie no, lubię wszystkie, ale szczepienia bardzo też. W tej chwili osoba dorosła, czyli osoba, która skończyła osiemnasty rok życia, w aptece może się zaszczepić na wszystko z kalendarza szczepień dla dorosłych, tak? Czyli przychodzi okres jesienny i chcemy się zaszczepić przeciwko grypie. Więc przychodzicie Państwo do mnie do apteki i mówicie, chcę się zaszczepić przeciwko grypie. Ja wypisuję Państwu receptę ze zniżką. Farmaceuta ma uprawnienia do wypisania recepty ze zniżką 50% dla osoby od 18 do 64 roku życia, a dla seniora 65 wzwyż. na seniora, czyli zupełnie za darmo. Więc właściwie senior przychodzi do apteki i mówi, że chce się zaszczepić przeciwko grypie i nic go więcej nie obchodzi. I to szczepienie dostaje. Tak samo jest ze szczepieniami na RSV. One też są zupełnie bezpłatne. Do półpaśca to ze wskazaniami dodatkowo chorobowymi, żeby szczepionka była za darmo. Chociaż naprawdę mam dużą nadzieję, że w perspektywie kilku miesięcy szczepionka na półpasiec będzie bezpłatna dla wszystkich seniorów. [00:27:53] Speaker H: Bo dzisiaj jest jeszcze droga, tak? [00:27:55] Speaker I: Tak, bo jeżeli są tylko wskazania do szczepienia, no to szczepionka kosztuje 750 zł. To jest szczepionka dwudawkowa, więc to jest 1500 zł za dwie dawki. [00:28:08] Speaker H: To jest bardzo drogo, to jest zapora. [00:28:11] Speaker I: Tak, to jest zapora. Jedynie jeżeli ma się choroby serca, cukrzycę, to wtedy ta szczepionka przysługuje bezpłatnie. No ale ja mam taką nadzieję, że to się naprawdę zmieni i że wszyscy, choćby, chociaż ci 65 plus będą się mogli szczepić zupełnie bezpłatnie, jeżeli chodzi o półpaśca. To jest bardzo ważne. [00:28:34] Speaker H: Wie Pani, ja z zaskoczeniem śledzę reakcję, zdawałoby się, że wykształconych moich starszych kolegów, którzy mówią, a po co się szczepić, to nic nie daje, to jest wymych, tylko po to, żeby wyciągnęli znak pieniędzy. I Pani powie, jakby Pani oceniła w skali od 1 do 10 dojrzałość szczepienną, czyli zdrowotną tego pokolenia, które wchodzi teraz w życie, czy to jest połowa, czy [00:29:00] Speaker I: to jest... To młodsze pokolenie? Takie podobnie, jak i to starsze. No, na jakieś 4 bym oceniła. [00:29:08] Speaker H: Czyli też bardzo nisko. [00:29:09] Speaker I: Czyli słabo, tak. Te ruchy antyszczepionkowe naprawdę robią ogromnie złą robotę. I to takie powtarzanie między sobą, niczym niepodpartych opinii negatywnych o szczepieniach, robi bardzo złą robotę dla zdrowia ludzi. [00:29:28] Speaker H: No a proszę Panią, ja powiem Pani, że w moim osiemdziesiątym roku życia się zaszczepiłem już przeciwko wszystkiemu i muszę Państwu powiedzieć, że nie było żadnych, naprawdę żadnych reakcji, nawet na półpasiec to troszeczkę mnie bolało ramię, ale to przez dwa, trzy dni i wszystko było w porządku. I myślę, że nawet jak się przechodzi jakieś infekcje, to przechodzi się jest tanie. Niech Pani nas zachęci do tego. [00:29:53] Speaker I: Wie pan co, to tak, najczęściej pacjenci przybiegają do mnie jak poznają osobę, która choćby tego półpaśca przeszła, miała formę oczną półpaśca, bo półpasiec może być w górnej części albo dolnej ciała. No i w tej górnej to często jest w oku i np. pacjent traci wzrok albo nie dowidzi, albo oko mu się do końca życia już nie domyka po tym półpaścu. I takiego pacjenta ja poznałam, będąc na spotkaniu, to chyba były z emerytowanymi policjantami. I jak on tę historię swoją opowiedział i te zdjęcia pokazał i to oko, które mu się w tej chwili nie domyka, to w przeciągu tygodnia wszyscy ci pacjenci, którzy byli wtedy na tym spotkaniu, oni się przyszli do mnie na tego półpaśca zaszczepić. Bo naocznie widzieli, jakie to może być niebezpieczne. i też przechorowanie półpaśćca nie uodparnia na zachorowanie kolejne. Więc można na półpaśćca w życiu chorować wiele, wiele lat. To jest wirus bardzo wredny, który gdzieś tam zakończenia nerwowe atakuje. I tak jak na przykład sobie czytam statystyki, to bóle po półpaśćcu, te takie neurologiczne, są czwartą przyczyną samobójstw w Stanach Zjednoczonych osób starszych. że to tak potrafi boleć. [00:31:23] Speaker H: A więc warto, proszę państwa, naprawdę, warto będzie pani Sylwia uczestniczyła w naszych spotkaniach tutaj w Sejmiku. Będziemy mówili o tych drastycznych sprawach. Nie dajcie się zwieść tym przeciwszczepionkowcom, bo to jest właściwie nie wiadomo z czego wynikająca fanaberia, która do niczego nie prowadzi. Z praktyki wiemy. [00:31:43] Speaker I: Tylko do zła. [00:31:44] Speaker H: Tak, tylko do zła. Wiemy przecież, że nasze dzieci Dzisiaj już dorosłe, 40-50-letnie nasze dzieci, no właściwie uniknęły wielu chorób tamtej cywilizacji z lat 50-tych, 60-tych, jak na przykład polio, czyli choroba Heinlego-Medina. Dzięki szczepieniom dzisiaj już powoli te choroby zaczynają porownie zwracać. [00:32:06] Speaker I: Tak, to prawda, są doniesienia ciągle jakieś, tak, czy po powrotach właśnie z jakichś wakacji. No w tej chwili świat jest otwarty, podróżujemy, więc no gdzieś te choroby zakażamy się i je przywozimy tutaj do kraju. [00:32:22] Speaker H: Proszę Państwa, Azem, czy szczepić się, czy nie? Pani Sylwia mówi, że... [00:32:27] Speaker I: Absolutnie tak. [00:32:29] Speaker H: i zaprasza państwa do swojej apteki w Jeleniej Górze na Zabobrzu. Dziękuję bardzo za rozmowę. [00:32:35] Speaker C: Dziękuję. [00:32:35] Speaker I: Do widzenia. Dziękuję. [00:32:38] Speaker G: Kalejdoskop RadiaXon. [00:32:40] Speaker H: Proszę Państwa, w kolejnym wejściu na antenę będziemy mówili o farmakologii w dosyć specyficznych warunkach, warunkach pewnego napięcia, jakie towarzyszy ostatnich kilku latom na tle wydarzeń na wschodzie. Coraz częściej obawiamy się, czy pokój dany jest nam raz na zawsze i rodzą się już powoli takie najróżniejsze poradniki jak się zastosować na przypadek sytuacji W. Oczywiście odpukuję to. Pamiętam moich rodziców, którzy tuż po wojnie zawsze przed obiadem niedzielnym modlili się o to, aby Pan Bóg nas uratował przed wojną, ogniem, wodą. głodem, waśniami i zarazą. Jakże blisko jesteśmy tego wszystkiego. Pani Sylwio, gdyby pani miała doradzić, jak mamy zbudować swoją apteczkę na właśnie taki kryzysowy sposób, kiedy to nie będzie prądu, no bo odpłukuje, kiedy właściwie nie będziemy mogli sobie nic kupić, bo nie będzie prądu, kiedy nasze życie stanie się jednym wielkim zapytaniem, bo nie będzie prądu i oby się na tym skończyło. [00:33:57] Speaker I: Mhm, no chyba odpowiedź na to pytanie nie jest niestety taka prosta, bo jakie ilości tych leków gromadzić, to ciężko, czy to jest w ogóle zasadne gromadzenie tych leków, takich dużych ilości, tak jak Pan mówi, że później kiedyś wspominaliśmy o tym, że rodziny po śmierci przynoszą tony do utylizacji przez to, że gdzieś te leki być może nie Myśląc o wojnie były gromadzone, ale po prostu gromadzone. Wiadomo, że leki w wielu, wielu przypadkach ratują życie i zdrowie i je stosujemy. [00:34:35] Speaker H: Ale co warto mieć oprócz rzeczywiście leków stałych, które przyjmujemy na przewlekłe nasze choroby? [00:34:42] Speaker I: To na pewno lek przeciwgorączkowy w razie wystąpienia jakiejś gorączki i dla siebie i dla dziecka. Przeciwbólowy w razie gdyby coś bolało, to wiadomo ból nie uprzyjemnia życie. Być może jakieś elektrolity, żeby się nawodnić, jeżeli nie byłoby dostępu cały czas do wody, to żeby się nie odwodnić i te elektrolity sobie stosować. Co jeszcze? Może coś na oparzenia. Można by było mieć coś odkażającego, jak oktenisep, jakiś plaster, bandaż. To co macie też Państwo w takich apteczkach, choćby samochodowych, tak, żeby tej pierwszej pomocy szybkiej móc udzielić. [00:35:34] Speaker H: No oby Pani porady trafiały w próżni, ale przezorny zawsze ubezpieczony. [00:35:39] Speaker I: Oczywiście. [00:35:39] Speaker H: Dziękuję serdecznie Pani za rozmowę. [00:35:41] Speaker I: Dziękuję bardzo, dziękuję, pozdrawiam. [00:36:13] Speaker C: Końe zielone przebiegły galopem i spod ich kopy wytrysnęły kwiaty. Żaby w sadzawce rozpaliły ogień, na niebie księżyc pozapalał gwiazdy. Nad przedniem stawu słuchanym krzyk czaje, objawy mocno dzwonią na tarakur. A czyiłeś gwiazdy na samym dnie stawu Mówiłeś do mnie, że przemija lato Lato, pachnące mięto, lato Koloru ma i lato zielony ptasów Lato pukułyki szaje, lato pachnące mięto, lato koloru malin, lato zielony. Konie zielone przebiegły ranotne, pod kopytami zwiędły letnie kwiaty. Żaby wsadzawce wygasiły obieg i ciemne chmury przysłoniły gwiazdy. Z nam brzegu stawu daleki wracałeś, a staw zawierał twoją tatarakunę. Mówiłeś do mnie, daleki i obcy, że przeminęło chyba nasze lato. Lato pachnące mięto, lato koloru malin, lato zielonych lasów, lato kukułek i czaje. Lato pachnące mięto, lato obcy [00:39:01] Speaker A: A teraz w naszej audycji posłuchajmy nagrań z Centrum Zarządzania Kryzysowego w Jeleniej Górze. Przygotowanie na wypadek kryzysu czy wojny to temat, który nie tak dawno wydawał się odległy, a dziś stał się niestety bardzo aktualny. Członkowie Centrum Zarządzania Kryzysowego w Jeleniej Górze na co dzień pracują nad tym, aby nasze społeczeństwo było gotowe na różne scenariusze zagrożeń. Co każdy obywatel powinien mieć w domu? Jak przygotować się mentalnie i praktycznie na sytuacje kryzysowe? Gdzie szukać informacji w przypadku zagrożenia i jak reagować na alarmy? To wiedza, która może okazać się bezcenna. Eksperci opowiedzą nam o planach ewakuacji, o tym, jak stworzyć domowy zestaw awaryjny i jak rozmawiać z dziećmi o trudnych tematach. Bezpieczeństwo to nie tylko kwestia służb, ale także świadomości i przygotowania każdego z nas. Dlatego zapraszam do wysłuchania tych cennych rad, które mogą pomóc nam czuć się bezpieczniej w niepewnych czasach. [00:40:30] Speaker H: Witam państwa bardzo serdecznie naszej audycji, którą roboczo nazwaliśmy Oby było bezpiecznie. Gościmy dzisiaj pana Włodzimierza Chmiela, który jest naczelnikiem Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego w mieście Jeleniej Górze. Witam serdecznie pana naczelnika. [00:40:50] Speaker J: Witam państwa, witam pana prezesa. Dziękuję bardzo za zaproszenie. [00:40:54] Speaker H: Zaczęliśmy od tego mrożącego krew w żyłach sygnału. Zachce pan powiedzieć o tym elemencie, który właściwie jest wstępem do dzisiejszej sytuacji, napiętej sytuacji politycznej, a nawet może militarnej, nie tylko w naszym kraju. [00:41:10] Speaker J: Pokrótce mogę powiedzieć, że Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego zajmuje się szeroko rozumianą ochroną ludności i obroną cywilną. W skład tego naszego działania wchodzą również sygnały i znaki alarmowe. Jednym z nich, dzisiaj się przywitaliśmy, jest to sygnał mówiący o alarmie z powietrza. Sygnał modulowany, trzyminutowy, a odwołanie, sygnał ciągły. To jest to, co w takim roboczym panelu kryzysowym chcielibyśmy zaproponować słuchaczom Radiakson, jak również wszystkim członkom karkonoskiego sejmiku osób niepełnosprawnych. [00:41:48] Speaker H: i mieszkańcom Jeleniej Góry. Na zakończenie naszego programu będziecie Państwo mogli także wysłuchać tego sygnału odwołującego alarm. Panie Naczelniku, proszę powiedzieć o wielu przedsięwzięciach, które miasto w zakresie bezpieczeństwa tak zwanego wojennego podejmuje. Poza anteną muszę Państwu powiedzieć, że spędziliśmy ponad godzinę czasu nad rozmowami i jest się naprawdę czym chwalić. [00:42:17] Speaker J: Ja może zacznę inaczej. Czyli pierwszy człon, ochrona ludności. Czyli tutaj mówimy o czymś, co działa w czasie pokoju. Drugi człon jest bardziej niebezpieczny, bo to jest obrona cywilna i ją uruchamiamy w przypadku stanu wojennego bądź stanu wojny. działania podobne w jednym i w drugim zakresie, więc ja się skupię może, że to niech będzie ta ochrona ludności i na zaproszenie karkonoskiego sejmiku będziemy uczestniczyć w cyklu spotkań w karkonoskim sejmiku osób niepełnosprawnych, gdzie będziemy chcieli opowiedzieć o rodzajach alarmów, alarmach dźwiękowych i ich znaczeniu, pierwszej pomocy w pigułce, instrukcjach w razie utraty dostępu do prądu, gazu, wody, jak również instrukcja dla rodziców, seniorów i osób z niepełnosprawnościami, poradnik jak przygotować domowy zestaw awaryjny, jak rozpoznać alarmy, to co w tej chwili zaprezentowaliśmy na wstępie, jak również krótki instruktaż o aplikacji schronowej, i jak się zachować w takim schronie. W pigułce opowiedziałem o wszystkim, z czym będziemy się zajmować w ramach naszych spotkań. [00:43:30] Speaker H: Słuchajcie Państwa, Radia Xon, będziemy o tym bardzo często Wam przypominali na zasadzie mantry, a przede wszystkim będziemy budować Panie Naczelniku, co? [00:43:39] Speaker J: Odporność społeczną. [00:43:40] Speaker H: Tak bardzo potrzebna na czas kryzysowy. Proszę państwa, gościem naszym był dzisiaj pan Włodzimierz Chmiel, naczelnik Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Miasta Jeleniej Góry. A teraz posłuchajcie jak brzmi sygnał odwołujący alarm lotniczy. [00:44:10] Speaker G: KALEJDOSKOP RADIAXON [00:44:25] Speaker H: Proszę państwa, a ja witam państwa już w drugim z cyklu naszych spotkań, abyśmy bezpieczni byli. Ten sygnał, jak przypominam państwu, jest zapowiedzią ostrzeczenia przed nalotem, a gościem naszym jest pan Rafał Szymański, który w mieście odpada za sprawę obronności, czyli sprawy obrony cywilnej generalnie. Wcześniej państwo mieliście okazję wysłuchać naszej rozmowy z naczelnikiem wydziału panem Włodzimierzem Chmielem, a dzisiaj pan Rafał Szymański odpowie nam na te pytania, które dotyczą bezpośrednio bezpieczeństwa mieszkańców. Panie Rafale, witam pana bardzo serdecznie. [00:45:06] Speaker E: Dzień dobry państwu. [00:45:07] Speaker H: Jest pan zżyty z organizacjami pozarządowymi, a może z organizacjami pozarządowymi i o charakterze inwalidzkim szczególnie. Proszę powiedzieć, dlaczego tak ważna jest ta część informacyjna budująca poczucie bezpieczeństwa, no choćby z tego powodu, że ma pan świadomość, że osobom niepełnosprawnym trudno będzie uciekać na przypadek właśnie takiego prożącego krew w żyłach sygnału. [00:45:38] Speaker E: Ostatnie wydarzenia wyraźnie pokazały, że sytuacja zagrożenia nie jest tylko hipotetyczna i nie jest to tylko wyłącznie straszenie, ale każdy z nas może się w takiej sytuacji trudnej, kryzysowej, czy nie daj Boże, wojennej znaleźć. Naszym zadaniem jest przygotować państwa, przygotować obywateli do działania w sytuacjach trudnych, kryzysowych i zachowania się w sposób odpowiedzialny, rzeczowy i pozwalający na maksymalne zmniejszenie strat i przeżycie po prostu. [00:46:08] Speaker H: Co miasto przygotowuje jako umowne remedium na sytuację kryzysową? [00:46:14] Speaker E: Szereg działań jest bardzo szeroki, natomiast w zakresie prac mojego referatu jest inwentaryzacja i przygotowanie miejsc schronienia, które posłużą mieszkańcom w przypadku takiej chociażby sytuacji, jaką mieliśmy ostatnio na naszej wschodniej granicy, na schowanie się i ukrycie w przypadku ogłoszenia alarmu lotniczego. [00:46:33] Speaker H: Czy dysponujecie państwo takim wykazem i czy jest tam odpowiednia ilość placówek, gdzie schronić moglibyśmy się mogli. [00:46:42] Speaker E: Miasto jest na etapie weryfikacji wszystkich tych budowli miejsc ukrycia oraz schronów pod kątem wykorzystania ich na wypadek zagrożenia. Na bieżąco weryfikujemy te rzeczy. Możecie Państwo skorzystać z aplikacji schrony przygotowanej przez Straż Pożarna i tam możecie na bieżąco zobaczyć obiekty, które będziemy sprawdzać i przygotowywać do wykorzystania na wypadek takiego zagrożenia. [00:47:05] Speaker H: Wie pan, akurat nasi słuchacze, członkowie naszych organizacji, czy generalnie starsza część społeczności jeleniogórskiej, a to jedna czwarta mieszkańców, nie bardzo ma skłonność do szukania w internecie, czy to są informacje, które możemy publikować w kolejnych naszych wydawnictwach. [00:47:24] Speaker E: Tak, ponieważ czym innym jest lista tych miejsc, które potencjalnie mogą służyć do ukrycia, czym innym jest ich realna weryfikacja, która odbywa się przy udziale Straży Pożarnej oraz Nadzoru Udoblanego i pozwala na realne określenie, czy te budowle, czy miejsca ukrycia spełniają w tej chwili normy, które obowiązują w tym zakresie. [00:47:44] Speaker H: Proszę państwa, informuję państwa, że poza antenąśmy to też omówili i sytuacja nie jest krytyczna, jest jednak tutaj w tej materii miasto dysponuje pewną wiedzą i jeżeli państwo będziecie mogli do tego dotrzeć, a przede wszystkim jeżeli będziecie regularnie słuchali tych naszych audycji, to okazać się może, że w krytycznej chwili będziemy mogli państwu pomóc, co jest naszym przecież wspólnym z miastem celem. Proszę powiedzieć panie Rafale, o innych elementach, które w sumie dotyczy budowania takiej właśnie psychicznej odporności. [00:48:18] Speaker E: Wiele krajów przechodziło już przed nami przez to, co w tej chwili Polskę zaczyna dotykać, chociażby Izrael czy Ukraina, która jest w znacznie gorszej sytuacji, czyli funkcjonowanie krajów w warunkach czy wojennych, czy w sytuacjach zagrożenia, więc możemy korzystać bezpośrednio z doświadczeń tychże krajów. i pokazać, że pomimo tego wszystkiego, co może się wydarzyć i miejmy nadzieję, że nie nastąpi, będziemy w stanie się przygotować do tego wszystkiego, a jednocześnie nauczyć Państwa, w jaki sposób zachować się, jeżeli jak taka sytuacja kryzysowa, czy związana z kłęskami naturalnymi, czy też z sytuacją militarną nastąpi, jak się macie Państwo zachować, żeby te okresy zagrożenia przetrwać i powrócić do pracy i normalnie funkcjonować, żeby nie skończyło to się dziką paniką, która jest zupełnie niepotrzebna, ale żeby te działania były elementem naszej codzienności i myślę, że tak to będzie w tej chwili wyglądało. [00:49:10] Speaker H: Panie Rafale, być przygotowanym to znaczy być zabezpieczonym. Ponieważ jest pan w tym ogniu walki, jest pan w sednie tych przygotowywanych prac i to już też omówiliśmy, mówimy o takim niezbędnym elemencie przygotowania jakim jest plecak ewakuacyjny. Proszę krótko o tym powiedzieć, aby państwo się mogli do tego przygotowania takiego plecaku i wyposażenia przygotować. [00:49:38] Speaker E: To jest koncepcja, którą możecie też Państwo znaleźć na stronach rządowych. RCB przygotowało już taką koncepcję plecaka. Można dla tych osób, które korzystają z internetu, pobrać stary skład tego plecaka. Rząd zapowiadał, że pod koniec roku macie Państwo otrzymać wszystkie informacje na temat, w formie takiego samouczka, w jaki sposób należy się w takich sytuacjach kryzysowych zachowywać. Również ze składem takiego plecaka. Plecak należy dostosowywać do własnych potrzeb. Należy go przygotować, jeżeli mamy długi czas na przygotowanie takiego plecaka. Inaczej, kiedy mamy kilka minut i trzeba po prostu uciekać z domu. Wiadomo, że musicie mieć Państwo, jeżeli chodzi o niepełnosprawne lekarstwa, dobrze mieć akty notarialne, bo dobrze mieć wodę, dobrze mieć latarkę, telefon. Oczywiście, jeżeli jest możliwość, radio na baterię, bo jeżeli przestanie działać internet, komunikaty będą przekazywane inną drogą. Jedzenie. Najpotrzebniejsze rzeczy, krótko mówiąc. [00:50:33] Speaker H: Proszę państwa, my nie będziemy czekali oczywiście do końca roku, ale już 1 października o godzinie 14.00 właśnie wspólnie z Wydziałem Bezpieczeństwa i Zarządzenia Kryzysowego Urzędu Miasta, a być może nawet odpowiednikiem takiego wydziału w starostwie karkonoskim, będziemy organizatorami tutaj w karkonoskim sejmiku osób niepełnosprawnych specjalnej konferencji, na których o szczegółach będziemy rozmawiali. Te konferencje będą transmitowane również państwa domów pod wskazanym linkiem. Wcześniej będziecie Państwo oczywiście o tym mogli się dowiedzieć na naszych spotkaniach w Sejmiku, przeczytać w naszych gazetach w Niepełnosprawni tu i teraz oraz w naszym portalu internetowym lepszeżycieinfo.pl, a także słuchać w naszym radiokomunikatów. i będziemy te cykle powtarzali. Też jest mi miło zapowiedzieć, że właśnie miasto przygotowało specjalne krótkie komunikaty informacyjne, które również za pośrednictwem naszej anteny będziemy Państwu przekazywali. Panie Rafale, czy jeszcze chciałby Pan coś dodać? [00:51:42] Speaker E: Dziękuję bardzo za to wszystko. [00:51:44] Speaker H: Proszę państwa w tym odcinku wszystko. Dziękuję panu serdecznie za rozmowę. A kończymy jak zwykle ten cykl audycji kończymy odwołaniem alarmu co by on się jak najczęściej powtarzał. [00:52:05] Speaker A: W dzisiejszej audycji słuchaliśmy bardzo różnorodnych, ale równie ważnych tematów. Rozmawialiśmy z Aliną Wierzbicką o siódmych targach warsztatów terapii zajęciowej i dowiedzieliśmy się, jak twórcza aktywność może zmieniać życie na lepsze. Sylwia Jarosz, farmaceutka, podzieliła się z nami wiedzą o szczepieniach i zdrowiu, przypominając nam, jak ważna jest profilaktyka. Posłuchaliśmy także członków Centrum Zarządzania Kryzysowego z Jeleniej Góry, którzy pokazali nam, jak przygotować się na różne scenariusze zagrożeń. Każdy z tych tematów dotyka naszego codziennego życia w inny sposób, ale wszystkie łączy jedno – dbałość o nasze dobro. Audycję przygotowali dla Państwa Damian Łyczak, Dariusz Marchewka oraz Stanisław Szubert. [00:53:38] Speaker C: Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj, żeby wrócić znów Żegnaj latom na rok Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj nas i wracaj znów Jeszcze kąpią się po słońce, po niebie, co dzień straca wiek. Znów jabłka na targu są, tak tanie jak waszcz. Korzystaj z ostatnich chwil. Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj, żeby wrócić znów Rzeźnaj lato na rok Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj nas i wracaj znów [00:55:12] Speaker G: Dzieci [00:55:12] Speaker C: do szkoły kasztanów niosą kosz A w parku powoli czerwień przejdzie wprost Nim z deszczu na szybę gdzieś poleci kilka łez Na oścież otworzy drzwi klub opuszczonych serc Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj, żeby wrócić znów Żegnaj lato na rok Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj nas i wracaj znów Żegnaj lato na rok Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj, żeby wrócić znów Żegnaj lato na rok Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu Pamiętaj nas i wracaj znów Żegnaj lato na rok Stoi jesień za mgłą Czekamy wszyscy tu! Pamiętaj, żeby wrócić znów! Żegnaj latom narod! Stoi jesień za mną! Czekamy wszyscy tu! Pamiętaj nas i wracaj znów! obcy